Het eerste, het beste?

In het vorige artikel over het ‘Halo’ en ‘Horn’ effect (Bekijk hier een leuk filmpje) heb je kunnen lezen over de wijze waarop we ons onbewust in positieve of negatieve zin laten beïnvloeden in de beoordeling van anderen. Toch is er meer gaande bij het inschatten van de eigenschappen van een ander.

Het ‘Primacy effect’ is een fenomeen dat ontdekt is door geheugendeskundige Hermann Ebbinghaus. Hij ontdekte dat het eerste woord in een reeks veel beter onthouden werd dan andere woorden in dezelfde reeks. Ook het laatste woord viel deze eer ten deel. In dat geval is er sprake van het recentheidseffect.

Het ‘Primacy effect’ speelt ook een rol bij de beoordeling van andere personen. Informatie over een ander die als eerste tot ons komt, zal zwaarder wegen dan informatie die later volgt. Onze mindset over een ander is als het ware gevormd en wordt het kader waarbinnen andere ervaringen geplaatst worden. Eigenschappen die later aan het licht komen worden als het ware gekleurd door eerdere waarnemingen.

Een van de redenen hiervoor is onze natuurlijke confirmatieneiging. Dit houdt in dat wij als mensen onbewust zoeken naar informatie die onze eenmaal ontstane gedachtegang bevestigd. In het proces waarin overtuigingen ontstaan speelt dit principe een rol. Dit is een van de redenen waardoor zoiets als een eerste indruk behoorlijk hardnekkig kan zijn. (Vooral in negatieve zin)

In onze beoordeling van anderen weegt de eerste informatie dus zwaarder. Het vormt onze mindset en vanuit impliciete wens om de wereld om ons heen te kunnen begrijpen, laten we deze inzichten niet zo makkelijk meer los.

Eric Minten

Organisatie adviseur - Spreker - Coach
Docent Praktische Psychologie