Pas op voor standaard opties?

Stel je laat mensen kiezen tussen twee verschillende mogelijkheden. Wel of niet inschrijven voor een nieuwsbrief, wel of geen juridische bijstand bij de autoverzekering, of wel of geen orgaandonor worden. Wat denk je dat de keuze zou worden?
 
Afgezien van de keus die gemaakt wordt, is de ‘hoe’ vraag veel interessanter. Maken mensen een keuze op basis van een grondige afweging? Hanteren zij een solide besluitvorming? Daniel Kahneman toonde aan dat mensen dit in veel gevallen niet doen. Een van de dingen die hij ontdekte noemde hij de ‘Status quo bias’. Dit is een van de principes die een rol spelen bij de keuzes die we maken.
 
Kahneman toonde aan dat de keuze die mensen maken sterk beïnvloed wordt door de optie die ze als ‘standaard’ krijgen aangeboden. Zo zullen meer mensen zich inschrijven voor een gratis nieuwsbrief wanneer deze optie standaard aangevinkt staat. Maar ook kiezen mensen een dure autoverzekering wanneer deze als standaard optie wordt aangeboden naast een goedkopere variant. En ja, het aantal orgaandonoren in een land stijgt spectaculair wanneer je mensen vraagt om aan te geven wanneer ze géén donor willen zijn.
 
Het effect dat mensen vaker kiezen voor de standaard optie neemt toe naarmate de keuze gecompliceerder wordt. Het wel of niet kiezen voor orgaandonorschap is voor veel mensen een ingewikkelde keuze. Het gevolg is dat men geen keuze maakt en dus de standaard optie geldt.  De status quo blijft gehandhaafd doordat het maken van een keuze niet aantrekkelijk is. Op die manier kan een overheid (zoals bv. in België) het aantal orgaandonoren sterk beïnvloeden door te stellen dat burgers altijd donor zijn tenzij zij anders aangeven.
 
Mocht je de volgende keer geconfronteerd worden met een keuze, weet dan dat je van nature meer geneigd bent om voor de standaard optie te gaan. Zeker wanneer het een onoverzichtelijke of complexe keuze betreft. In zo'n geval is het dus extra opletten.