Ontwikkelkwaliteiten wat doe je ermee?

Kernkwaliteiten
Dit keer het laatste deel in het drieluik over kwaliteiten en competenties. Ik heb je in het eerste deel uitgelegd hoe kernkwaliteiten tot stand komen. Kernkwaliteiten zijn bekwaamheden die dicht bij je kern of essentie liggen. Het werken vanuit kernkwaliteiten gaat je doorgaans makkelijk af. Je bent er goed in, het kost je weinig energie en je ervaart een hoge mate van voldoening. Hetgeen je met je kernkwaliteiten doet, vind je over het algemeen dusdanig prettig om te doen, dat de activiteit een beloning in zichzelf vormt.

Risicokwaliteiten
Daarnaast hebben we het gehad over risicokwaliteiten. Ook dit zijn kwaliteiten waar je goed in bent. Daar hoeft geen twijfel over te bestaan. Echter anders dan bij kernkwaliteiten zijn deze bekwaamheden niet direct vanuit je kern of je essentie ontstaan. Risicokwaliteiten ontstaan als verdedigingsmechanismen. Deze afweermethoden worden, meestal in de vroege jeugd, zo veelvuldig toegepast dat je er vanzelf bedreven in wordt. Risicokwaliteiten zijn ontstaan op basis van herhaling en positieve waardering voor de gedragsaanpassing. Ook het uitblijven van negatieve respons kan in de vroege jeugd als positief ervaren worden. Naast het feit dat je erg goed bent in je risicokwaliteiten, kleeft er ook een keerzijde aan. Het toepassen van risicokwaliteiten kost namelijk veel energie. Zeker wanneer druk of stress een rol gaan spelen. In dat geval komen risicokwaliteiten minder goed uit de verf. Meer dan eens verandert de essentie van de kwaliteit zich in het tegenovergestelde. De minder positieve kanten van een risicokwaliteit komen dan in volle hevigheid naar buiten. Dit is niet prettig voor jezelf en je omgeving.

Ontwikkelkwaliteiten
Als laatste variant blijven de ontwikkelkwaliteiten over. Ontwikkelkwaliteiten zijn erg interessant in het licht van persoonlijke ontwikkeling. Ontwikkelkwaliteiten zijn namelijk nog niet ontwikkelde kernkwaliteiten. Je zou kunnen zeggen dat ontwikkelkwaliteiten de manifestatie zijn van een nog niet ontwikkeld deel van jezelf. Zij vormen delen van jouw essentie die nog geen ‘handen en voeten’ hebben gekregen in de buitenwereld. Het zijn delen van jezelf die je tot op heden onbenut hebt gelaten. Hieraan kunnen twee redenen ten grondslag liggen. Ten eerste kan het voorkomen dat de betreffende kwaliteit nog niet eerder van je gevraagd is. Hierdoor heeft deze kwaliteit nog niet de gelegenheid gehad om tot ontwikkeling te komen. Ten tweede kan een ontwikkelkwaliteit net als een risicokwaliteit onder invloed van een onbewuste belemmering staan. Onbewust is er een overtuiging aanwezig dat het benutten van een bepaalde kwaliteit nadelige effecten heeft.

Voorbeeld:
Stel je krijgt als kind van je ouders te horen dat ‘gewoon al gek genoeg’ is. Er wordt van je verwacht dat je niet te uitbundig aanwezig bent en wanneer de ‘grote’ mensen praten moet je toch eigenlijk wel stil zijn. Voor een kind dat van nature nogal opgewekt en aanwezig is en houdt van gezelligheid, kan dit tot problemen leiden. Immers een deel van zijn essentie wordt niet gewaardeerd door z’n omgeving. Een kind heeft in zo’n geval geen andere keus dan deze afwijzing op zichzelf te betrekken en een bepaald deel van zichzelf niet te ontwikkelen. Het uitbundige, gezellige en makkelijk pratende deel van het kind wordt niet ontwikkeld en blijft onbenut.

In het bovenstaande voorbeeld wordt duidelijk dat een onbewust patroon (als ik uitbundig ben, word ik niet gewaardeerd) een remmende factor wordt in de mate waarin iemand zichzelf kan ontwikkelen. Het ontwikkelen van ontwikkelkwaliteiten is over het algemeen geen eenvoudige opgave wanneer er sprake is van een onbewuste belemmering. De patronen die een belemmerende invloed hebben zijn niet alleen onbewust, maar houden doorgaans ook verband met onprettige en verdrongen herinneringen. Daarnaast is het ontdekken van je werkelijke essentie niet iets wat je van de ene op de andere dag doet. Het is een proces. Binnen Innercall kunnen we dit proces goed op gang helpen middels onze individuele profiel analyse. Binnen deze analyse wordt snel helder welke, aan jouw essentie verbonden, kwaliteiten ontwikkelbaar zijn en bij welke dat moeilijker ligt.

Moeilijk te vinden
Daarnaast getuigt het grote aantal trainingen en workshops op het gebied van zelfontplooiing van de complexiteit van persoonlijke ontwikkeling. Binnen Innercall kiezen we ervoor om zoveel mogelijk vanuit de beleving te werken. Wanneer je vanuit je beleving kijkt naar jezelf ontstaat er een elliptisch bewustzijn. Dit wil zeggen dat bewuste en onbewuste delen van de psyche optimaal met elkaar in verbinding kunnen komen. Hierdoor worden onbewuste belemmeringen sneller inzichtelijk en zijn de inzichten duurzaam van karakter.

Binnen organisaties werd de laatste decennia vooral gekeken naar competenties die medewerkers vanuit organisatieperspectief zouden moeten ontwikkelen. Oog voor de onbewuste belemmeringen had men daarbij niet of nauwelijks. Hierdoor konden nieuwe ontwikkelingen eigenlijk nooit duurzaam zijn. Uit een recent onderzoek van de Radbout Universiteit blijkt dat bedrijfstrainingen een gemiddelde efficiëntie hebben van 10%. En dat is niet verassend. Wanneer je nieuwe kwaliteiten probeert te ontwikkelen, is het van belang dat je zicht hebt op de belemmerende patronen. Wanneer je deze patronen niet in kaart brengt, maar gewoon op gedrag of vaardigheden gaat trainen, vindt er geen duurzame ontwikkeling plaats.

Lukt het je daarentegen wel om de onbewuste patronen van medewerkers te verminderen, dat komt de weg vrij voor duurzame persoonlijke en organisatie ontwikkeling. Daarnaast is het verminderen van onbewuste belemmeringen op termijn veel efficiënter. Wanneer een mens zich bewuster wordt van zichzelf en van zijn onbewuste patronen, ontstaan er mogelijkheden om andere kwaliteiten te ontwikkelen. Dat betekent veel voor een individu evenals voor een organisatie. Op individueel niveau betekent het verminderen van onbewuste patronen dat een mens kan worden wie hij werkelijk is. Op organisatie niveau betekent deze zelfde vermindering dat er op collectief niveau een verschuiving plaatsvindt. Grote onbewuste patronen die tot op heden onzichtbare invloed hebben uitgeoefend op de bewegingen van de organisatie, krijgen nu een totaal ander karakter. Wat op microniveau gebeurt bij de individuele mens, gebeurt op macro niveau binnen een totale organisatie. De organisatie kan gebruik gaan maken van zijn werkelijke potentieel dat gevormd wordt door de kernkwaliteiten van de mensen binnen de organisatie.

Ontwikkelkwaliteiten zijn doorgaans lastig met het ‘blote oog’ waar te nemen. Door jezelf te ontwikkelen van uit beleving kun je meer toegang krijgen tot je verborgen kwaliteiten. Door verstandelijk redeneren over je patronen kun je ze beter begrijpen, echter ze lossen niet op. Vandaar dat we bijvoorbeeld in het seminar ‘As it is in heaven’ proberen om via filmbeelden de beleving op gang te brengen. Meer dan eens leidt dit tot mooie en duurzame inzichten.