Wil jij leven en werken vanuit je kernkwaliteiten?

Kwaliteiten als bouwstenen
Het benutten van kwaliteiten helpt je om te bereiken wat je wilt. Dit hoeven geen grote wereldschokkende ambities te zijn, ook alledaagse dingen kunnen prima dienen als een persoonlijke doelstelling. De meeste van onze kwaliteiten zijn in beginsel al in ons aanwezig. Je zou dit je aanleg of essentie kunnen noemen.

In het dagelijks woordgebruik worden termen als vaardigheden, competenties en kwaliteiten door elkaar heen gebruikt. Daarnaast maakt men een verder onderscheid tussen kwaliteiten en kernkwaliteiten of tussen competenties en kerncompetenties. Doorgaans lijkt de toevoeging ‘kern’ iets bijzonders te zeggen. Het begrip ‘kern’ heeft iets normatiefs. Het gaat meestal om een kwaliteit of competentie die werkelijk bij je past. Een bekwaamheid die aansluit bij wie je bent. Tegelijkertijd kan een kerncompetentie ook een competentie zijn die nadrukkelijk tot een bepaalde taak of functie behoort. De persoon die deze taak of functie uitvoert moet in dat geval minimaal over die specifieke competentie beschikken.

Laten we eens kijken of we een beetje orde kunnen scheppen in deze warboel van begrippen. Een kwaliteit wordt gedefinieerd als een bekwaamheid, een goede hoedanigheid of de mate waarin iets goed is. Een vaardigheid is ook een bekwaamheid en tevens een behendigheid. Een competentie tenslotte wordt door Van Dale als bevoegdheid, het recht om te oordelen omschreven. Dit staat wat verder af van het dagelijks gebruik zoals je dat wellicht kent binnen bedrijven. Doorgaans bedoeld men binnen bedrijven met het woord competentie een vaardigheid of kwaliteit. Wanneer er gesproken wordt over competenties is het dus goed om na te gaan wat men precies bedoeld.

Kwaliteiten zijn in mijn optiek een onderdeel van vaardigheden. Zo is ‘autorijden’ een vaardigheid die van verschillende kwaliteiten afhankelijk is. Zou je een competentie als ‘leidinggeven’ ontleden, dan is het eenvoudig om hierin verschillende kwaliteiten te ontdekken. Leidinggeven gaat in essentie om het dragen van verantwoordelijkheid. Hiervoor moet je vertrouwen hebben in jezelf en anderen, standvastig zijn, kunnen delegeren, etc. Kwaliteiten kun je zien als de bouwstenen van vaardigheden of competenties.

Je werkelijke kwaliteiten benutten
Of het lukt om je werkelijke kwaliteiten te benutten, is afhankelijk van de ontwikkeling die je als mens doormaakt. Allerlei bewuste en vooral ook onbewuste patronen hebben invloed op de manier waarop jij jouw kwaliteiten kunt inzetten. Dit is belangrijk om goed tot je te nemen. Het ontwikkelen van een kwaliteit is in heel veel gevallen dus geen bewuste of verstandelijke aangelegenheid. Juist ook onbewuste en onzichtbare patronen spelen hierin belangrijke een rol. In sommige gevallen leidt dit tot het onvermogen je werkelijke kwaliteiten te gebruiken. Je bereikt hierdoor je doelen niet of alleen wanneer je onevenredig grote moeite doet. De invloeden van deze onbewuste processen op het functioneren en de ontwikkeling van een mens zijn groot. De centrale vragen hierbij zijn; ‘Wat maakt dat kwaliteiten wel of niet te gebruiken zijn?’ ‘Wat houdt de ontwikkeling van kwaliteiten tegen?’ ‘Wat betekent dit voor jou en wat voor organisaties?’ Wanneer jij beter gebruik wilt maken van je werkelijke kwaliteiten, kan het je helpen om eens goed naar je persoonlijke kwaliteiten te kijken. Hopelijk kan dit artikel je daarbij helpen.

Kwaliteit is…. ja wat eigenlijk?
Een kwaliteit is een bekwaamheid die zowel fysiek, metaal, emotioneel als spiritueel van aard kan zijn. Door kwaliteiten van iedere geaardheid een plaats te geven in je leven, geef je invulling aan je potentieel. Een mens is niet alleen een fysiek, mentaal, emotioneel of spiritueel wezen. Het gaat om de balans. Dit betekent niet dat je ongelukkig en onvoldaan leeft wanneer je één of meerdere geaardheden niet gebruikt of niet denkt te gebruiken. Geluk is subjectief, zoals bleek uit het onderstaande onderzoek.

Tijdens een Amerikaans onderzoek naar geluksbeleving werden twee groepen proefpersonen ondervraagt over hun geluksbeleving. Een van de vragen was, ‘Hoe gelukkig ben je?’ De eerste groep bestond uit mensen die in het laatste jaar een grote geldprijs gewonnen hadden, hetgeen hun leven drastisch veranderd had. De tweede groep bestond uit mensen die in het afgelopen jaar betrokken waren geweest bij een ernstig auto ongeluk en hierbij een dwarslaesie hadden opgelopen. Uit het onderzoek bleek dat beide groepen zeiden gelukkig te zijn. De vraag of je gelukkig bent of niet, kun je alleen zelf beantwoorden.

Indien één of meer van de kwaliteiten niet worden aangesproken, kan voorkomen dat je het gevoel krijgt dat je niet doet wat je zou willen doen. Je geeft geen gehoor aan wie je werkelijk bent. Er mist iets, waardoor hetgeen je doet uiteindelijk veel energie kost. Stel, je hebt een goede baan en leuke collega’s, maar inhoudelijk kun je geen uitdaging meer vinden. Het zou kunnen zijn dat hierdoor jouw mentale kwaliteiten niet voldoende worden aangesproken. Je kunt proberen om een vervangende of aanvullende taak te vinden. Hierdoor krijgen jouw mentale kwaliteiten nieuwe prikkels waardoor zij zich verder kunnen ontwikkelen. Dit voelt goed en geeft het gevoel zinvol bezig te zijn. Wanneer deze nieuwe impuls echter niet gegeven wordt, zul je vroeg of laat stappen ondernemen. Dit kan betekenen dat je je neerlegt bij een functie met weinig mentale uitdaging of dat je een manier zoekt om het gemis te compenseren.

Andersom komt ook voor. In zo’n geval gaat het niet om een kwaliteit die je mist in je werk, maar om een kwaliteit die van je gevraagd wordt, terwijl deze niet bij je past. Wanneer je deze kwaliteit toch levert, lukt dit vaak alleen wanneer je hier veel energie in stopt. Het uiteindelijke resultaat is hetzelfde. Je geeft geen gehoor aan wie je werkelijk bent en de kans is groot dat dit op den duur een vervelend en onbestemd gevoel met zich meebrengt.

Verstoren wie je bent
Het gehoor geven aan je essentie als mens, is niet iets van de laatste 20 jaar. Al sinds het begin van de mensheid, heeft de mens de innerlijke drang gehad om te ontwikkelen, te ontdekken en zichzelf te uiten. Zo ook vandaag de dag. De essentie van een mens laat zich niet weerhouden. Kwaliteiten geven handen en voeten aan deze essentie. Ze komen als het ware voort uit hetgeen je werkelijk bent. Maar let op, ook wanneer de essentie van een mens een verstoringen kent, brengt het kwaliteiten voort. Deze bekwaamheden zijn minder positief van aard en kennen ongewenste bijwerkingen voor de persoon en zijn omgeving.
Tijdens de ontwikkeling van een mens komen er over het algemeen wel een aantal verstoringen voor. Als kind leef je je essentie. De omgeving echter, start een proces van socialisatie en opvoeding. Het samenleven met anderen vraagt immers bepaalde vaardigheden. De verstoring in de ontwikkeling ontstaat wanneer opvoeden ten koste gaat van wie je bent. De mate waarin de essentie van een mens is aangetast, is bepalend voor de wijze waarop kwaliteiten worden ingezet.

Drie uitingen van kwaliteit
Jouw kwaliteiten kunnen zich op drie verschillende manieren laten zien. Dit geld zowel voor fysieke, mentale, emotionele en spirituele kwaliteiten. Wanneer een kwaliteit direct voortkomt uit de essentie van een mens kun je spreken van een kernkwaliteit. Er zijn dan weinig verstoringen op getreden in het gebied waar deze kwaliteit actief is.
Daarnaast zijn er nog twee andere uitingsvormen te onderscheiden. Deze werk ik verder uit in het artikel van volgende maand, maar ik wil ze hier wel vast noemen. De eerst is een gedragsaanpassing of een risicokwaliteit. Deze kwaliteit staat in verbinding met hetgeen je werkelijk bent. Er is echter sprake van een verstoring. De mate waarin de verstoring ervaren wordt, is hierbij volledig subjectief. Dat wil zeggen dat er maar één waarheid bepalend is en dat is de waarheid van de persoon zelf. De kwaliteit die zich als gevolg hiervan ontwikkelt, heeft het karakter van een afweermechanisme. De kwaliteit is ontwikkelt om iets ongewenst te voorkomen.

Als laatste wil ik een ontwikkelkwaliteit noemen. Van deze kwaliteit zou je kunnen zeggen dat hij vanuit veiligheidsoverwegingen nog niet ontwikkeld is. De kwaliteit is gekoppeld aan de kern van een mens, maar mag er om welke reden dan ook (nog) niet zijn. Dit is echter geen bewuste beleving. Wanneer deze ontwikkelkwaliteit tot ontwikkeling komt, krijgt deze de energie en vitaliteit van een kernkwaliteit. Hiermee is een ontwikkelkwaliteit belangrijk voor zowel jezelf als binnen organisaties en zou volop aandacht moeten krijgen.

Kernkwaliteiten
Kernkwaliteiten zijn verreweg de belangrijkste kwaliteiten om te benutten. Ze zijn positief van aard en daardoor het makkelijkst bij jezelf te herkennen. Wanneer je wel eens werkt in een ‘flow’ weet je hoe het voelt om je kernkwaliteiten te gebruiken. Kernkwaliteiten zijn direct verbonden met je essentie, aan wie je bent, aan je kern. Kernkwaliteiten zijn puur en duurzaam. Het zijn geen aangeleerde trucjes, het zijn de manifestaties van jouw essentie. Een kerncompetentie is een vaardigheid die overwegend gebouwd is op kernkwaliteiten. Dit is de reden waarom bedrijven baat hebben bij het inzetten van kerncompetenties. Door deze te benutten, gebruiken mensen het beste van zichzelf wat effectief is en een hoge mate van voldoening oplevert. Daarnaast kosten kerncompetenties vergeleken met hun risicovolle variant slechts weinig energie.

"Je essentie schenkt je een besef van de hemel,
je kernkwaliteiten geven je de vleugels om er te komen"

Eerder vandaag schreef ik aan dit artikel, met als gevolg dat ik volledig de tijd vergat. Dit was een typisch geval van flow. Een flow is een toestand waarin de activiteit die je uitvoert, nauw verbonden is met wie je bent. Hierdoor kun je de activiteit volbrengen vanuit een gevoel van verbondenheid en toewijding. Toewijding is een van de belangrijkste elementen die je nodig hebt om in een flow te raken. Het werken vanuit je essentie is een voorwaarde om aan je toewijding vorm te kunnen geven. Het benutten van je kernkwaliteiten is hiermee een voorwaarde om vanuit een flow te kunnen werken. Tijdens de flow lijkt de wereld om je heen te verdwijnen. Je voelt dat je deel bent van een groter geheel en tegelijk ben je je hiervan nauwelijks bewust. Pas wanneer de flow over is, wordt je je bewust van de staat waarin je was. Het resultaat van je inspanningen blijkt een beloning op zich te zijn. Dit levert een groot gevoel van voldoening op. Soms zelf een bijna melancholisch verlangen naar een volgende keer. Tijdens een flow maakt je een dieper contact met je zelf. Een contact dat resulteert in een grote toewijding aan hetgeen je doet en….. aan hetgeen je bent.

Ook zonder flow kun je prima gebruik maken van je kernkwaliteiten. Immers een flow kan in het dagelijks leven en werk niet altijd ontstaan. Hiervoor zijn er soms te veel storende elementen. Denk aan binnenkomende telefoontjes en e-mails. Collega’s die overleg nodig hebben, drukke agenda’s of taken die niet helemaal bij je passen. Het gebruik van kernkwaliteiten blijft echter van groot belang. Want ondanks dat er wellicht geen flow optreedt, geeft het benutten van kernkwaliteiten een enorme voldoening.

Hoe herken ik mijn kernkwaliteiten?
Het herkennen van kernkwaliteiten is niet eenvoudig, maar over het algemeen kun je een heel eind komen. In veel gevallen wordt het al wat makkelijker door te kijken naar wat je kerncompetenties zijn. Dat is vaak wat tastbaarder. Wat geeft jou veel voldoening en kost je weinig energie. Belangrijk hierbij is om eerlijk naar jezelf te kijken en goed naar jezelf te luisteren. Een kerncompetentie sluit nauw aan bij jouw essentie. Met andere woorden bij wie je bent. Wanneer je kerncompetenties inzet voel je je als een vis in het water. Je zou kunnen zeggen; ‘Je gaat als een speer’.

Een belangrijk ander punt bij het werken vanuit je kernkwaliteiten is dat er geen andere kwaliteiten verloren gaan. Het inzetten van kernkwaliteiten of kerncompetenties kent geen negatieve bijwerkingen. Ook hieraan kun je zien dat je te maken hebt met een kerncompetentie.

Tot slot wil ik zelfvertrouwen noemen als kenmerk van een kerncompetentie. Hoewel deze lastig en misschien discutabel is, is het in veel gevallen een indicatie voor een kerncompetentie. Wanneer echter de verstoringen in de ontwikkeling van een mens fors zijn, is de kans groot dat het zelfvertrouwen te klein is. Hierdoor kan bij het leven vanuit kernkwaliteiten toch onzekerheid optreden.

Volgende maand zal ik het hebben over gedragsaanpassingen of risicokwaliteiten en ontwikkelkwaliteiten. Dan zal blijken dat, hoe paradoxaal het ook klinkt, het ontwikkelen van kernkwaliteiten niet de belangrijkste focus is voor jezelf en organisaties. Eigenlijk is het een bijproduct van iets dat veel groter is. Tot die tijd wil ik je aanmoedigen om bij jezelf zoveel mogelijk kernkwaliteiten te ontdekken. Waar voel jij je nu echt goed bij? Wat levert je energie op? Waar haal jij voldoening uit? Maak eens een lijstje voor jezelf en kijk eens of je hierin een lijn kunt ontdekken.

Mocht je dieper op jouw persoonlijke ontwikkeling in willen gaan, maak dan een afspraak met mij (06-53 16 26 93) voor een Individuele Profiel Analyse (IPA). Een IPA is een effectieve manier om kernkwaliteiten en onbewuste belemmeringen in kaart te brengen. Dit brengt jouw ontwikkeling naar een volgend niveau. Mocht je ondernemer zijn en tegen dit soort thematiek aanlopen, kijk dan eens naar onze training ‘Ondernemen vanuit Kernkwaliteiten’. Deze training is specifiek bedoeld voor ondernemers die hun werkelijke kwaliteiten meer willen benutten binnen hun onderneming.

Kwalifestatie
Sinds een paar maanden geef ik lezingen over een onderwerp dat mij al ruim 20 jaar boeit; ‘Het ontwikkelen kwaliteiten’. Ik geef de lezing voor zeer uiteenlopende groepen. Je kunt hierbij denken aan ondernemers, CEO’s, docenten, trainers, P&O-ers, coaches, managers, teamleiders, zorg- en hulpverleners, ouders en noem maar op. De centrale vraag tijdens de lezing is, ‘Hoe breng je werkelijke kwaliteiten tot leven’. Binnen veel bedrijven is dit een cruciale vraag, waar men niet altijd raad mee weet. Gezien de grote belangstelling voor de lezing, mag ik de voorzichtige conclusie trekken dat het thema leeft. Veel mensen willen weten hoe zij hun werkelijke kwaliteiten beter kunnen benutten.

Het ontwikkelen van kwaliteiten is geen doel op zich. Althans niet binnen bedrijven. Het is de bedoeling dat deze nieuwe bekwaamheden concreet ingezet worden. Het ontwikkelen van nieuwe kwaliteiten is echter niet makkelijk. Bedrijven doen er alles aan met training en coaching. Uit recent onderzoek is echter gebleken dat slechts 10% van de getrainde vaardigheden uiteindelijk terecht komt op de werkvloer. Hoe kan dat? Wat zien we over het hoofd? Hoe weet je überhaupt of een bepaalde kwaliteit voor een mens ontwikkelbaar is?