Introvert of extravert? (3)

Ditmaal het laatste deel in de serie van drie artikelen over introversie en extraversie. In het vorige deel ben ik dieper ingegaan op de extraverte bewustzijnsinstelling. Ik heb je verteld dat introversie en extraversie manieren zijn om naar de wereld te kijken en dat deze elkaar gedurende je leven regelmatig afwisselen. In de ene fase van je leven ben je waarschijnlijk wat meer introvert en in de andere fase wat meer extravert. Het afwisselen van deze manieren van kijken, is een goede zaak. Je houdt je jezelf ermee in balans.

De buitenkant zegt niets
In deel twee van dit drieluik heb ik je wat meer vertelt over de extravert. Deze bewustzijnsinstelling heeft niets te maken met uitbundig gedrag, luidruchtigheid, optimisme, impulsiviteit en ga zo maar door. In tegendeel. Het gedrag dat je vertoont, zegt niets over de voorkeur voor introversie of extraversie. Een introvert kan net zo goed zeer uitbundig en impulsief zijn als een extravert. De kenmerken van introversie of extraversie zijn gelegen in de vraag waar jij als mens de maatstaf vindt voor je gedrag en ervaringen. Een extravert zal zijn maatstaf vooral in de buitenwereld leggen. Hij is gevoelig voor algemeen geldende normen en regels. Verzet tegen deze regels zal hij pas dan laten zien wanneer hiertoe ergens in zijn buitenwereld aanleiding is. Een extravert baseert zijn acties op feiten. Hij probeert zijn wereld objectief te beschouwen en handelt volgens de norm van de groep waartoe hij behoort of de erkenning van verlangt. Dit alles in tegenstelling tot de introvert.

De binnenwereld telt
Een persoon met een introverte instelling heeft niet zoveel boodschap aan wat de buitenwereld vindt. Het objectieve beschouwen van de buitenwereld, zoals de extravert dat doet, vindt hij onzin. Voor hem is alles per definitie subjectief. Het is altijd zijn eigen, subjectieve bril waardoor hij de wereld aanschouwt. Feiten zijn voor hem hetgeen hij vanbinnen ervaart en deze ervaringen zijn de basis voor zijn handelen. Dit is de kern van introversie. De introvert bekijkt de wereld altijd door zijn eigen innerlijke filter. Het soort gedrag dat hieruit voorkomt staat daar los van en kan dus best gedrag zijn dat in de volksmond als extravert wordt beschouwd.

Een introvert vindt zijn maatstaven voor zijn handelen dus in zichzelf. Dat betekent dat een introvert onaangepast, eigenwijs en zelfs koppig kan overkomen. Binnen een extraverte cultuur als de onze kan dit inderdaad zo lijken. De introvert is geneigd zijn eigen koers te varen. Betekent dit dat een introvert zich niet aanpast aan anderen? In het geheel niet. Echter daar waar een extravert deze aanpassing vertoont omdat ‘het zo hoort’, doet een introvert dit vanuit een eigen beweging. Hij doet het omdat hij het zo voelt.

Het managen van een introvert
Het managen van introverte mensen kan een hele klus zijn. Zij zullen zich niet zo snel neerleggen bij allerlei objectief bepaalde normen. Een introvert gebruikt zijn eigen norm. Neem bijvoorbeeld de kredietcrisis. Een introvert die zelf het gevoel heeft dat het allemaal wel los zal lopen, zal zich weinig voor kunnen stellen bij een kredietcrisis. Hij ervaart het zelf niet en dus zal hij zijn handelen er niet op afstemmen. Hij zal naar aanleiding van onheilspellende nieuwsberichten geen bezuinigingsmaatregelen doorvoeren. Een introvert zal dit alleen doen wanneer hij zelf voelt dat er een noodzaak is. Een extravert daarentegen zal gevoelig zijn voor de dalende grafieken van de financiële nieuwsberichten. Hij zal daarop wel actie op ondernemen. Leg dit op de westerse extraverte cultuur en je begrijpt dat een kredietcrisis in een aantal opzichten ook vooral een psychisch probleem is. Door dagelijks te vertellen dat het slecht gaat met de economie zal de extraverte consument inderdaad minder gaan besteden. Zelfs wanneer hij er in zijn persoonlijke wereld geen werkelijke aanleiding toe heeft. De introvert daarentegen zal zijn uitgavenpatroon bijstellen wanneer hij in zijn innerlijke wereld een reden vindt.

Wanneer je een introvert bij het uitvoeren van een taak helpt door ‘het even voor te doen’, kan de introvert direct zijn motivatie voor de opdacht verliezen. Het is niet meer zijn opdracht er is in zijn werk geknoeid. Beter is het dan om de introvert te helpen uit te vinden wat voor hem de beste weg is om zijn opdracht uit te voeren en hem te steunen in het vinden van zijn eigen oplossingen.

Extreem
Wanneer een extreme introvert te lang volhardt in zijn introverte instelling en daarmee zijn extraverte delen geen ruimte geeft, kan de extraversie vanuit het onbewuste een rol gaan spelen. Deze compensatie heb ik in het vorige e-zine vanuit de extraverte kant belicht en zal het nu vanuit het perspectief van de introverte. Echter, het mechanisme is in beide gevallen gelijk.  Het onbewuste deel van de persoonlijkheid bouwt zoveel psychische energie op dat het uiteindelijk doorbreekt. Zo’n doorbraak leidt tot ongeciviliseerd en veelal primitief gedrag.

Een te eenzijdige en te lang doorgevoerde introverte bewustzijnsinstelling maakt dat een persoon zich onbewust steeds verder gaat afzetten tegen de buitenwereld. Het is immers zijn innerlijke filter dat van belang is en inmenging van de buitenwereld is zeer ongewenst. Dit gebeurt onbewust waardoor de buitenwereld in psychische zin steeds meer macht krijgt. Er gaat steeds meer psychische energie zitten in het ‘buiten de deur houden’ van de buitenwereld. Deze toenemende onbewuste invloed van de buitenwereld kost de extreme introvert steeds meer energie. Uiteindelijke raakt een introvert zo uitgeput van een dergelijke strijd dat hij zich voor hulp zal moeten wenden tot hetgeen hij met alle macht heeft proberen uit te bannen; de buitenwereld.

In bovenstaand voorbeeld is te zien dat evenals bij een extreem extravert, ook de extreem introvert uiteindelijk door zijn eigen onbewuste verdringing gedwongen wordt om zijn eenzijdige instelling bij te stellen.

Kortom
Introversie en extraversie zijn bewustzijnsinstellingen. Het zijn manieren waarop we tegen de buitenwereld aan kijken. Deze instellingen wisselen elkaar normaal gesproken tijdens de verschillende levensfasen af. Ook tijdens dezelfde periode in je leven kun je op verschillende levensgebieden vanuit beide instellingen naar de wereld kijken. Een mens is dus niet introvert of extravert en blijft dit de rest van zijn verdere leven.

Gedrag dat voortkomt uit een introverte of extraverte instelling kan precies hetzelfde zijn. Andersom betekent dit dat gedrag niets zegt over een introverte dan wel extraverte instelling. Uitbundigheid bijvoorbeeld komt zowel bij introverte als bij extraverte typen voor.

Wanneer introversie of extraversie extreme vormen aanneemt, speelt de verdrongen instelling vanuit het onbewuste op en dwingt de persoon uiteindelijk om ook de andere delen van zijn persoonlijkheid ruimte te geven.