Diepere lagen in 'As it is in heaven'

Soms verschijnen er films die je niet meer los laten en voor enige tijd het predicaat ‘de beste film ooit’ mogen dragen. Een titel die, ondanks zijn glansrijke klank, ook een weemoedige nieuwsgierigheid weerkaatst. Zal ik nooit meer een film zien die mooier, ontroerender of diepgaander is dan deze? Een waarschuwing is op z’n plaats wanneer je besluit ‘As it is in heaven’ te kijken. Direct vanaf de eerste seconde bekruipt je het gevoel; ‘Dit is niet de gebruikelijke popcorn’. Deze film herbergt een risico in z’n oogstrelende verschijning. Misschien zie je wel nooit meer iets dat mooier is dan deze Zweedse diamant….

Losse eindjes
Toen ik de film een aantal jaren geleden zag, wist ik direct wat mij te doen stond. Met deze film wilde ik de diepte in. Ik wilde naar verborgen schatten duiken en deze delen met anderen. De reis die mij te wachten stond was volstrek onduidelijk. De bestemming in nevelen gehuld. Desalniettemin dook ik vastberaden onder en liet me mee voeren door onzichtbare stromen. Twee jaar later kwam ik weer boven. Op enkele gangen na was het labyrint ontmaskerd. ’As it is in heaven’ had nog een paar verborgen geheimen, de laatste stukjes van de puzzel. Beelden die hun symboliek niet wilde prijsgeven, althans niet aan mij. Ik worstelde met vragen als; ‘Waarom huilt Lena? Of, wat is de betekenis van een ondersteboven geplaatste computer muis?’ Waren dit toevalligheden? Onbelangrijke details? Vergissingen misschien? Of probeerde de film iets te vertellen zonder het direct te onthullen? Er zat maar één ding op; Ik moest de regisseur spreken…. en dat lukte op miraculeuze wijze.

Nu, sinds een aantal jaar geef ik maandelijks lezingen en vertel particulieren, teams, professionele coaches, trainers en managers over de film. Het verhaal over een film dat in een aantal landen de best bekeken rolprent aller tijden werd. Een film die, voor wat het waard is, al een aantal jaren in de top vijf van de filmhuisfilms staat. En… het verhaal dat mensen binnen en buiten organisaties inspireert het leven te wenden in de richting van hun persoonlijke missie. Een film die je lijkt uit te nodigen gehoor te geven aan dat waarvoor je ooit geboren bent.

In dit artikel aandacht voor een van de belangrijkste facetten van ‘As it is in heaven’; de verschillende lagen. De film kan bekeken worden op diverse niveaus. Ieder met hun eigen inhoud en boodschap. Iedere diepere laag brengt nieuwe inhouden aan het licht en leidt je dichter naar jezelf.  Langzaam maar zeker helpt de film je om zicht te krijgen op de manier waarop je in het leven staat.

De eerste laag
Als eerste ontmoeten we in de film het verhaal. Een bijna triviaal relaas dat volgens sommige recensies weinig om het lijf heeft. En toegegeven, op dit eerste niveau is de kracht van de film nog niet op z’n top. Het verhaal ontvouwt zich ongeveer als volgt; Man ontmoet vrouw en probeert zijn angst voor een relatie met haar te overwinnen. Onbedoeld inspireert zij hem om een koor te gaan leiden, waardoor hij uiteindelijk in staat is zijn ultieme droom te verwezenlijken. Hoewel ‘As it is in heaven’ op deze laag al meer dan genoeg te bieden heeft, moet het echte werk nog beginnen.

De tweede laag
Een laag dieper wordt de interactie tussen de personages bijzonder interessant. Hoe slaagt een dirigent erin om individuen met elkaar in harmonie te brengen? Hoe kan er muziek ontstaan die de harten van mensen opent? Hoe gaan de koorleden met elkaar om? En wat is de rol van de overige bewoners in het dorp? Zal het koor boven zichzelf uitstijgen? Worden de gebaande paden verlaten en creëert men z’n eigen kansen? Ook in deze laag biedt de film een spiegel die tot waardevolle inzichten zal leiden. Maar het kan nog dieper. Nog één treetje afdalen en er staat je een indrukwekkende ontmoeting te wachten. Een ontmoeting die je wellicht niet verwacht had, want wanneer je nog verder afdaalt in de ‘hemel’ sta je plots oog in oog met…… jezelf.

De derde laag
Het is de derde laag die wellicht het meest ongrijpbaar is. En toch liggen de mooiste parels op grote diepte. ‘As it is in heaven’ geeft je de mogelijkheid om naar jezelf te kijken op een manier die tot nieuwe inzichten leidt. De beelden bieden houvast en vertellen een tijdloos verhaal over jezelf. Door de personages uit de film binnen jezelf te plaatsen, ben je in staat om anders naar jezelf te kijken. Je vindt antwoorden op vragen en formuleert nieuwe. Je leert delen van jezelf te zien, die je wellicht vergeten was. En hoewel het niet alles goud is wat er blinkt, heeft alles zijn eigen, niet te betwisten waarde. Een film die op het eerste gezicht vooral een mooi verhaal bevat over de relaties tussen mensen, blijkt uiteindelijk een deel van ons allemaal te zijn.